Sigorta beklenmedik olaylara karşı kendinizi ve sevdiklerinizi korumanın en akıllıca yoludur. Ancak birçok kişi sigortayı gereksiz bir masraf olarak görür ve vazgeçilebilir bir
harcama kalemi olarak değerlendirir. Oysa tek bir beklenmedik olay yıllarca biriktirilen tasarrufları tüketebilir, aileyi maddi krize sokabilir veya yaşam planlarını alt üst edebilir. Doğru sigorta bu risklere karşı güçlü bir kalkan işlevi görür. Bu rehberde en önemli sigorta türlerini, İngiltere ve Türkiye koşullarında nasıl seçilmesi gerektiğini ve en uygun fiyatı bulmanın yollarını ele alacağız.1. Sigorta Nedir ve Nasıl Çalışır?
Sigorta bir risk paylaşım sistemidir. Siz aylık küçük bir prim ödersiniz, sigorta şirketi ise belirlenen riskler gerçekleştiğinde maddi kayıplarınızı karşılar. Tek başınıza karşılayamayacağınız büyük maliyetleri küçük ve öngörülebilir ödemelerle yönetmenizi sağlar.
Sigortanın temel mantığı şudur: Eviniz yanarsa yeniden inşa etmek yüz binlerce liraya mal olabilir. Ancak aylık birkaç yüz lira ev sigortası primiyle bu riske karşı korunmak mümkündür. Trafik kazası geçirirseniz hem kendi aracınızın hem de karşı tarafın hasarını ödemek zorunda kalabilirsiniz. Araç sigortası bu yükü devralır.
Sigorta bir lüks değil akıllı bir finansal planlama aracıdır. Doğru sigortalar olmadan tek bir kötü gün yıllarca süren finansal krize dönüşebilir.
2. Sağlık Sigortası
İngiltere'de Sağlık Sigortası
İngiltere'de NHS yani Ulusal Sağlık Hizmeti vergi ve National Insurance katkılarıyla finanse edilir ve temel sağlık hizmetlerini ücretsiz sunar. Bu nedenle İngiltere'de yaşayan Türkler için ayrıca özel sağlık sigortası yaptırmak çoğu durumda zorunlu değildir.
Ancak bazı durumlarda özel sağlık sigortası değerli olabilir. NHS bekleme süreleri uzayabilir ve acil olmayan ameliyatlar için aylarca beklemek gerekebilir. Özel sağlık sigortası ile bu bekleme sürelerini atlayabilir ve özel hastane konforunda tedavi görebilirsiniz. Diş tedavisi ve göz muayenesi NHS kapsamında sınırlıdır, bu alanlarda özel sigorta faydalı olabilir.
İngiltere'de sağlık sigortası için Bupa, AXA Health ve Vitality öne çıkan sağlayıcılardır. Yıllık primler kapsama ve yaşa göre değişmekte olup 500 ile 2.000 sterlin arasında olabilir.
Türkiye'de Sağlık Sigortası
Türkiye'de SGK kapsamı temel sağlık ihtiyaçlarını karşılasa da özel hastane erişimi, özel doktor tercihi ve kapsamlı diş tedavisi için tamamlayıcı veya özel sağlık sigortası düşünülebilir. Türkiye'de özel sağlık sigortası yıllık 3.000 ile 15.000 TL arasında değişen geniş bir yelpazeye yayılmaktadır.
3. Hayat Sigortası
Hayat sigortası vefat etmeniz halinde geride kalan ailenize maddi güvence sağlar. Özellikle çocuklu aileler ve geçimini sağladığınız kişiler varsa hayat sigortası son derece önemlidir.
Term life insurance yani vadeli hayat sigortası belirli bir süre için koruma sağlar. Örneğin 20 yıllık bir poliçe bu süre içinde vefat etmeniz durumunda belirlenen tutarı ailenize öder. Bu en yaygın ve genellikle en uygun fiyatlı seçenektir.
Whole life insurance yani tüm hayat sigortası ömür boyu koruma sağlar ve sigorta değeri zaman içinde birikir. Daha pahalıdır ancak hem koruma hem de birikim işlevi görür.
İngiltere'de mortgage yani ev kredisi alanlar için hayat sigortası genellikle zorunlu tutulur. Vefat durumunda ailenizin evi kaybetmemesi için mortgage protection insurance yaptırılması tavsiye edilir. Aylık 10 ile 30 sterlin arasında değişen primlerle kapsamlı koruma mümkündür.
Hayat sigortasında prim belirlenirken yaş, sağlık durumu, sigorta tutarı ve süre göz önüne alınır. Ne kadar genç ve sağlıklı başlarsanız priminiz o kadar düşük olur. Bu nedenle hayat sigortasını erken yaptırmak uzun vadede çok daha ekonomiktir.
4. Ev Sigortası
Ev sigortası evinizi ve içindeki eşyaları yangın, hırsızlık, su baskını, fırtına hasarı gibi risklere karşı korur.
İngiltere'de ev sigortası iki ana kategoriye ayrılır. Buildings insurance binanın kendisini yani yapıyı korur. Ev sahibiyseniz bu sigorta zorunludur ve mortgage sağlayıcılar genellikle şart koşar. Contents insurance ise evinizin içindeki eşyaları korur. Koltuk, televizyon, bilgisayar, mücevher gibi kişisel eşyalar bu kapsamda değerlendirilir.
Kiracıysanız contents insurance yaptırmanız şiddetle tavsiye edilir. Ev sahibinin sigortası yalnızca binayı kapsar, içindeki eşyalarınız için sizi korumaz. Çoğu kiracı bu ayrımın farkında olmadığı için değerli eşyalarını sigortasız bırakmaktadır.
İngiltere'de ev sigortası için Compare the Market ve MoneySuperMarket gibi karşılaştırma siteleri kullanarak en uygun teklifi bulabilirsiniz. Aynı kapsam için şirketler arasında yıllık yüzlerce sterlin fark olabilir.
5. Araç Sigortası
İngiltere'de araç sigortası yasal zorunluluktur. Sigortasız araç kullanmak hem ağır para cezasına hem de araç müsaderesine yol açabilir.
İngiltere'de üç farklı araç sigorta türü mevcuttur. Third party only en temel ve en ucuz seçenektir. Yalnızca karşı tarafa verdiğiniz zararı karşılar, kendi araç hasarınızı kapsamaz. Third party fire and theft kendi aracınızı yangın ve hırsızlığa karşı da korur. Fully comprehensive en kapsamlı seçenektir ve kendi aracınızın hasarını da karşılar. Paradoks gibi görünse de fully comprehensive sigorta bazen third party'den daha ucuz olabilir.
Araç sigortası primini etkileyen faktörler şunlardır: araç modeli ve yaşı, sürücünün yaşı ve deneyimi, no claims bonus yani hasarsızlık indirimi, araç güvenlik sistemleri ve ikametgah adresidir. Hasarsızlık bonusu yıllar içinde birikir ve primi belirgin şekilde düşürür. Bu nedenle küçük hasarlarda sigorta kullanmamak uzun vadede daha ekonomik olabilir.
6. Seyahat Sigortası
Yurt dışı seyahatlerinde seyahat sigortası beklenmedik durumlar için kritik bir güvence sağlar. Acil tıbbi müdahale, hastane masrafları, bagaj kaybı, uçuş iptali ve seyahat gecikmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Özellikle sağlık sisteminin pahalı olduğu ABD, Kanada ve Avustralya gibi ülkelere seyahat ederken seyahat sigortası zorunlu gibi düşünülmelidir. Amerika'da sigortalı olmadan geçirilen bir ameliyat on binlerce dolara mal olabilir.
İngiltere'den seyahat edenler için annual multi-trip policy yani yıllık çoklu seyahat poliçesi sık seyahat edenler açısından çok daha ekonomiktir. Yılda iki veya daha fazla seyahat planlıyorsanız her seyahat için ayrı sigorta almak yerine yıllık poliçe almak ciddi tasarruf sağlar.
7. Sigorta Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sigorta piyasasında doğru seçim yapmak hem korumayı maksimize eder hem de gereksiz harcamaları önler.
Mutlaka karşılaştırın: Aynı kapsam için farklı şirketlerin primleri arasında yüzde elli veya daha fazla fark olabilir. Compare the Market, MoneySuperMarket ve GoCompare gibi karşılaştırma siteleri İngiltere için çok sayıda teklifi yan yana görmenizi sağlar.
Poliçeyi okuyun: İmzalamadan önce tüm şartları, muafiyetleri ve istisnaları dikkatlice okuyun. Bazı poliçeler belirli durumlarda ödeme yapmayabilir ve bunu küçük puntolarla belirtir. En önemli detaylar genellikle en küçük yazıyla yazılır.
Gereksiz eklentilerden kaçının: Sigorta şirketleri satış sırasında çeşitli ek teminatlar önerir. Bunların gerçekten ihtiyacınız olan şeyler olup olmadığını değerlendirin. Kullanmayacağınız eklentiler için ekstra ödeme yapmak mantıklı değildir.
Muafiyet miktarına dikkat edin: Muafiyet hasar durumunda kendinizin karşıladığı tutardır. Yüksek muafiyet primi düşürür ancak hasar anında daha fazla ödemeniz gerekir. Acil durumda bu tutarı karşılayabileceğinizden emin olun.
Yıllık ödeme tercih edin: Sigorta primini aylık yerine yıllık ödemek genellikle yüzde beş ile on arasında indirim sağlar. Nakit akışı uygunsa yıllık ödeme daha ekonomiktir.
8. Türkiye'den İngiltere'ye Taşınanlar İçin Sigorta Rehberi
İngiltere'ye yeni taşınan Türkler için sigorta düzenlemek öncelikli görevler arasında yer almalıdır.
İngiltere'ye vardıktan sonra ilk yapılması gerekenler şunlardır: NHS kaydı yaptırmak yani GP'ye kayıt olmak sağlık güvencesinin temelini oluşturur. Araç sahibiyseniz İngiliz plakasına geçerken araç sigortası yaptırmak zorunludur. Kiracıysanız contents insurance ile eşyalarınızı koruma altına alın. Çocuklu ailelerde hayat sigortası öncelikli olarak değerlendirilmelidir.
Sonuç
Sigorta bir lüks değil akıllı finansal planlamanın ayrılmaz bir parçasıdır. Aylık küçük primler ödeyerek büyük finansal risklere karşı korunmak mümkündür. Doğru sigorta tiplerini seçmek, farklı şirketleri karşılaştırmak ve poliçe şartlarını dikkatlice okumak hem korumanızı maksimize eder hem de gereksiz harcamaları önler. Beklenmedik olaylar her zaman beklenmedik zamanda gelir. Hazırlıklı olmak her zaman daha akıllıcadır.
Yatırım Notu: Bu yazıdaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel finansal kararlarınız için uzman görüşü almanız önerilir.
0 Yorumlar