İngiltere'de yaşayan birçok kişi hak kazandığı sosyal yardımlardan habersiz olduğu için bu desteklerden yararlanamamaktadır. Araştırmalar her yıl milyarlarca sterlin tutarında sosyal yardımın talep edilmeden kaldığını ortaya koymaktadır. Bu yardımlar bir lütuf değil sizin ödediğiniz vergilerle finanse edilen ve hak kazandığınızda almanız gereken desteklerdir. Bu rehberde İngiltere'deki en önemli sosyal yardımları, başvuru koşullarını ve nasıl yararlanabileceğinizi detaylıca ele alacağız.
1. Universal Credit: Kapsamlı Destek Sistemi
Universal Credit İngiltere'nin en kapsamlı sosyal destek programıdır. Daha önce ayrı ayrı verilen birçok yardımı tek çatı altında toplayan bu sistem 2013 yılından itibaren kademeli olarak hayata geçirilmiştir.
Universal Credit başvurabilmek için şu koşullardan birinin sağlanması gerekir: işsiz olmak, part-time çalışmak ve düşük gelir elde etmek, hasta veya engelli olmak ya da çocuğa bakmak. Önemli bir nokta şudur: çalışıyor olmanız Universal Credit alamayacağınız anlamına gelmez. Geliriniz belirli bir eşiğin altındaysa çalışırken de bu yardımdan yararlanabilirsiniz.
Universal Credit kapsamında kira yardımı yani Housing Element, çocuk desteği yani Child Element, bakım desteği yani Carer Element ve engelli desteği gibi çeşitli bileşenler birleştirilmiş olarak ödenir. Aylık tek bir ödeme olarak hesabınıza yatırılır.
Başvuru tamamen online olarak gov.uk üzerinden yapılabilir. Başvuru sonrası ilk ödeme genellikle beş hafta içinde gelir. Bu bekleme sürecinde Advance Payment yani avans ödemesi talep etmek mümkündür.
2025 itibarıyla tek başına yaşayan 25 yaş üzeri bir birey için aylık standart Universal Credit miktarı yaklaşık 393 sterlindir. Çocuk sayısına, kira durumuna ve diğer faktörlere göre bu miktar önemli ölçüde artabilir.
2. Child Benefit: Çocuklu Ailelerin Vazgeçilmez Desteği
Child Benefit 16 yaşın altındaki her çocuk için ödenen ve otomatik olarak verilmeyen bir destektir. Almak için mutlaka başvurmanız gerekmektedir.
2025 itibarıyla ilk veya tek çocuk için haftada yaklaşık 25,60 sterlin yani aylık yaklaşık 111 sterlin ödenir. İkinci ve sonraki her çocuk için haftalık yaklaşık 16,95 sterlin yani aylık yaklaşık 73 sterlin ödenir. İki çocuklu bir aile yılda yaklaşık 2.200 sterlin Child Benefit alabilir.
Geliriniz yüksekse High Income Child Benefit Tax Charge yani yüksek gelir Child Benefit vergisi uygulanabilir. Hanedeki en yüksek gelirli kişinin yıllık kazancı 60.000 sterlin ile 80.000 sterlin arasındaysa Child Benefit kısmen geri alınır. 80.000 sterlin üzerinde ise tam olarak geri alınır. Ancak bu eşiğin altında olduğunuz sürece Child Benefit almak finansal açıdan her zaman avantajlıdır.
Child Benefit başvurusu gov.uk üzerinden online olarak yapılabilir. Çocuğun doğumundan sonra en kısa sürede başvurmak önemlidir çünkü bazı durumlarda yalnızca üç ay geriye dönük ödeme yapılabilmektedir.
3. Free School Meals: Ücretsiz Okul Yemeği
Free School Meals yani ücretsiz okul yemeği hakkı düşük gelirli ailelerin çocuklarına sunulan önemli bir destektir. Bu hak otomatik olarak tanınmaz, okula başvurmanız gerekir.
Universal Credit, Income Support veya diğer belirli yardımları alan ailelerin çocukları genellikle bu haktan yararlanabilir. Günlük yaklaşık 2,65 sterlin değerindeki bu destek yıllık bazda 500 sterlin civarında bir tasarrufa karşılık gelir.
İngiltere'de tüm 4 ve 5 yaş grubu çocuklar yani Reception, Year 1 ve Year 2 öğrencileri gelir durumundan bağımsız olarak ücretsiz okul yemeği hakkına sahiptir. Bu hakkı kullanmak için herhangi bir başvuruya gerek yoktur.
4. Council Tax Reduction: Vergi İndirimi Hakkı
Council Tax Reduction düşük gelirli hanelere yerel vergi ödemelerinde indirim sağlayan bir programdır. Her yerel konseyin kendi kuralları olmakla birlikte genel hatlarıyla şu şekilde çalışır.
Gelir düzeyinize, hane büyüklüğünüze ve tasarruflarınıza göre council tax ödemelerinizde yüzde yüze kadar indirim alınabilir. Bazı durumlarda tamamen muaf tutulmak mümkündür.
Başvuru yaşadığınız bölgenin yerel konseyine yapılır. Konseyin web sitesinde online başvuru formu bulunur. Başvuru sonucu genellikle birkaç hafta içinde bildirilir ve onaylanırsa indirim geriye dönük olarak uygulanabilir.
Tek kişi yaşıyorsanız single person discount sayesinde yüzde yirmi beş otomatik indirim hakkınız bulunduğunu da hatırlatmak gerekir. Bu indirimi almak için konseye bildirmeniz yeterlidir.
5. Housing Benefit ve Local Housing Allowance
Kirada oturuyorsanız ve düşük gelirliyseniz kira yardımından yararlanabilirsiniz. Bu yardım artık çoğunlukla Universal Credit sistemi içinde Housing Element olarak sunulmaktadır.
Özel kiracılar için Local Housing Allowance yani LHA uygulanır. LHA miktarı yaşadığınız bölgedeki ortalama kira fiyatlarına ve hane büyüklüğünüze göre belirlenir. Kira yardımı miktarı gerçek kiranızı karşılamayabilir ancak bütçenize önemli katkı sağlar.
Sosyal konut yani council house veya housing association kiracıları için farklı kurallar geçerlidir. Bu gruptaki kiracılar bedroom tax yani yatak odası vergisi olarak bilinen eksik oda indirimine tabi olabilir.
6. Carer's Allowance: Bakım Verenler İçin Destek
Hasta veya engelli bir yakınınıza düzenli olarak bakım veriyorsanız Carer's Allowance almaya hak kazanabilirsiniz.
Başvuru koşulları şunlardır: haftada en az 35 saat bakım vermek, bakım verdiğiniz kişinin belirli bir engelli yardımı alıyor olması ve gelirinizin haftalık 151 sterlin sınırının altında kalması.
2025 itibarıyla haftalık Carer's Allowance miktarı yaklaşık 81,90 sterlindir. Bu yıllık yaklaşık 4.260 sterlin anlamına gelir. Tam zamanlı çalışmıyorsanız ve düzenli bakım veriyorsanız bu yardım önemli bir gelir kaynağı oluşturabilir.
Carer's Allowance almak aynı zamanda diğer yardımlar için de kapı aralayabilir. Universal Credit başvurusunda Carer Element eklenerek toplam destek miktarı artırılabilir.
7. Personal Independence Payment (PIP): Engelli Desteği
PIP engelli veya kronik hastalığı olan kişilere günlük yaşam aktivitelerini sürdürmelerine yardımcı olmak amacıyla verilen bir destektir. Gelir durumundan bağımsız olarak çalışırken bile alınabilir.
PIP iki bileşenden oluşur. Daily Living yani günlük yaşam bileşeni yemek pişirme, giyinme veya iletişim gibi aktivitelerde yardım gerektiren kişilere verilir. Mobility yani hareketlilik bileşeni ise hareket etmekte zorlanan kişilere verilir.
Her iki bileşen için standart ve gelişmiş oran olmak üzere iki farklı ödeme seviyesi mevcuttur. 2025 itibarıyla günlük yaşam bileşeninin gelişmiş oranı haftada yaklaşık 108,55 sterlindir.
PIP başvurusu gov.uk üzerinden yapılır ve tıbbi değerlendirme süreci gerektirir. Başvuru süreci zaman alabilir ancak onaylanırsa geriye dönük ödeme yapılabilir.
8. Diğer Önemli Yardımlar
Yukarıdaki ana yardımların yanı sıra farkında olunması gereken diğer destekler de mevcuttur.
Healthy Start vouchers hamile kadınlara ve küçük çocuklu ailelere meyve, sebze ve süt gibi temel gıdalar için destek sağlar. Universal Credit veya Child Tax Credit alan aileler bu programdan yararlanabilir.
Free Prescriptions yani ücretsiz ilaç reçetesi bazı koşullarda mümkündür. 60 yaş üzeri, hamile, kronik hastalığı olan veya belirli yardımları alan kişiler reçete ücretinden muaf tutulabilir.
Warm Home Discount düşük gelirli hanelere enerji faturası indirimi sağlar. Kış aylarında yakıt maliyetini hafifletmek için değerli bir destektir.
9. Başvurudan Önce Bilinmesi Gerekenler
Sosyal yardım başvurularında bazı önemli noktalara dikkat etmek süreci kolaylaştırır.
Tüm gelirlerinizi ve tasarruflarınızı eksiksiz beyan etmek zorunludur. Yanlış bilgi vermek ciddi cezalara yol açabilir. Durumunuzda değişiklik olduğunda yani iş değişikliği, taşınma veya aile durumu değişikliği halinde bağlı olduğunuz kuruma bildirmek yasal zorunluluktur.
Başvurunuz reddedilirse itiraz hakkınız mevcuttur. Pek çok başvuru ilk aşamada reddedilmesine rağmen itiraz sürecinde onaylanmaktadır. Citizens Advice Bureau bu konuda ücretsiz danışmanlık sunmaktadır.
Entitledto.co.uk ve Turn2us.org.uk gibi bağımsız web siteleri hak kazandığınız yardımları hesaplamak için kullanıcı dostu araçlar sunmaktadır. Bu araçlarla birkaç dakika içinde hangi yardımlara başvurabileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Sonuç
İngiltere'deki sosyal yardım sistemi kapsamlı olmakla birlikte karmaşık yapısı nedeniyle pek çok kişi hak ettiği desteklerden yararlanamamaktadır. Bu yardımlar sizin ödediğiniz vergilerle finanse edilmektedir ve hak kazandığınızda almak hem yasal hem de finansal açıdan doğru bir karardır. Gov.uk adresini ziyaret edin, Citizens Advice Bureau'ya danışın ve hakkınız olan destekleri mutlaka alın.
Yatırım Notu: Bu yazıdaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel durumunuz için mutlaka yetkili kurumlara veya uzman danışmanlara başvurmanız önerilir.
0 Yorumlar